
از مزرعه تا بازار؛ راهکار تحولی «خانه تعاونگران» برای قدرتبخشی به کشاورزان فارس
به گزارش خانه تعاونگران استان فارس، علیحسین شهریور، دبیرکل خانه تعاونگران ایران، در همایش ملی تعاونیهای کشاورزی با تأکید بر ضرورت تغییر مأموریت تعاونیهای این بخش اظهار داشت: «تعاونیهای کشاورزی باید از نقش محدودِ تأمین نهاده و خدمات عبور کنند و با ورود هوشمندانه به زنجیره ارزش، زمینه افزایش درآمد واقعی تولیدکنندگان را فراهم سازند.»
دبیرکل خانه تعاونگران ایران با بیان اینکه طی سالهای گذشته اقدامات بسیاری برای افزایش تولید و مکانیزاسیون انجام شده است، تأکید کرد: «حلقه مفقوده در اقتصاد کشاورزی، نحوه اتصال تولیدکننده به بازار است. کشاورز اگرچه بار اصلی ریسک تولید را بر دوش میکشد، اما به دلیل ضعف در قدرت چانهزنی و نبود زیرساختهای فرآوری و بستهبندی، محصول خود را خام و با کمترین سود به فروش میرساند.»
شهریور تصریح کرد: «بخش عمده ارزش اقتصادی در مراحل بعدی نظیر ذخیرهسازی، بستهبندی، برندسازی و صادرات نهفته است. بنابراین مسئله اصلی ما فقط افزایش حجم تولید نیست، بلکه پاسخ به این پرسش حیاتی است که چه کسی از این تولید، سود نهایی را میبرد؟»
در بخش دیگری از این همایش، به ظرفیتهای بینظیر استان فارس اشاره شد؛ استانی که با تولید سالانه ۱۳ میلیون تن محصول کشاورزی و تأمین ۱۱ درصد غذای کشور، جایگاه ویژهای در اقتصاد ملی دارد.
رتبه نخست کشور در تولید انگور، سهم ۹۵ درصدی از تولید انجیر دیم و تولید انبوه بادام، نشاندهنده پتانسیل بالای این استان است. با این حال، سوال کلیدی اینجاست: آیا سهم کشاورزان فارس از این حجم از ثروت، متناسب با نقش آنها در تولید است؟
دبیرکل خانه تعاونگران ایران با بازتعریف مأموریت تعاونیها گفت: «تعاونی نباید فقط مکانی برای خرید نهاده باشد؛ تعاونی باید “قدرت اقتصادی” کشاورز باشد. وقتی یک کشاورز بهتنهایی توان راهاندازی واحد فرآوری یا ورود به بازارهای صادراتی را ندارد، صدها کشاورز میتوانند با تجمیع سرمایهها و توانمندیهای خود، این امکانات را محقق کنند.»
وی با تأکید بر گذار از «تجمیع افراد» به «تجمیع قدرت اقتصادی»، پیشنهاد کرد تعاونیها باید در کل زنجیره حضور داشته باشند؛ از مزرعه تا ویترین فروشگاههای داخلی و بازارهای بینالمللی.
شهریور خواستار بازنگری در ارزیابی عملکرد تعاونیها شد و گفت: «موفقیت یک تعاونی نباید تنها با تعداد اعضا یا میزان سرمایه سنجیده شود؛ بلکه مهمترین معیار، میزان افزایش درآمد واقعی اعضا است. کاهش هزینههای تولید، کاهش ضایعات و توسعه صادرات، شاخصهای واقعی موفقیت در عصر جدید هستند.»
در پایان این همایش، پیشنهاد شد که استان فارس با توجه به ظرفیتهای استراتژیک، زنجیرههای تخصصی برای محصولاتی نظیر انگور و کشمش، انجیر، بادام و مرکبات طراحی کند. در این الگو، یک تعاونی توانمند محوریت کار را بر عهده میگیرد تا با حذف واسطهها، ارزش افزوده محصول نهایی مستقیماً به دست کشاورزان برسد.
خانه تعاونگران آمادگی خود را برای همکاری با فعالان این بخش در راستای توسعه این مدلهای نتیجهمحور اعلام کرده و از بررسی این راهکارها در برنامه «تعاون پلاس» خبر داد.
سخن آخر اینکه؛ آینده کشاورزی ایران در گرو سازماندهی کشاورزان برای حضور قدرتمند در بازار است؛ تا تولیدکننده اصلی ثروت، سهمی شایسته از ارزش نهایی محصول داشته باشد.
متن کامل تر در لینک زیر: