چرا کشاورز با وجود تولید محصول و تحمل بخش اصلی هزینه و ریسک، در بسیاری از مواقع کمترین سهم را از ارزش نهایی آن دریافت می‌کند؟
علی‌حسین شهریور، دبیرکل خانه تعاونگران ایران، در همایش ملی تعاونی‌های کشاورزی در شیراز تأکید کرد که تعاونی‌های کشاورزی نباید فقط به تأمین نهاده و ارائه خدمات محدود شوند، بلکه باید به قدرت اقتصادی کشاورزان تبدیل شوند.
کشاورز ممکن است محصولی باکیفیت تولید کند، اما به دلیل ضعف قدرت چانه‌زنی و نبود امکانات مناسب برای نگهداری، فرآوری و عرضه، مجبور شود محصول خود را به‌صورت خام و با پایین‌ترین قیمت بفروشد. این در حالی است که بخش عمده ارزش اقتصادی محصول در مراحل بعدی مانند سردخانه، فرآوری، بسته‌بندی، برندسازی، توزیع و صادرات ایجاد می‌شود.
اگر یک کشاورز به‌تنهایی توان ساخت سردخانه، ایجاد برند یا ورود به بازار صادراتی را ندارد، یک تعاونی توانمند می‌تواند این فرصت را برای صدها کشاورز فراهم کند. تعاونی باید از مزرعه آغاز شود، اما در مزرعه متوقف نماند و تمام زنجیره ارزش، از تأمین نهاده و تولید تا فرآوری، بسته‌بندی، فروش داخلی و صادرات را پوشش دهد.
استان فارس با تولید سالانه حدود ۱۳ میلیون تن محصول کشاورزی و تأمین نزدیک به ۱۱ درصد غذای کشور، ظرفیت آن را دارد که به الگوی ملی توسعه تعاونی‌های زنجیره ارزش تبدیل شود.
تعاونی برتر صرفاً تعاونی دارای اعضا یا سرمایه بیشتر نیست. تعاونی برتر مجموعه‌ای است که هزینه تولید را کاهش دهد، قدرت چانه‌زنی کشاورزان را افزایش دهد، خام‌فروشی و ضایعات را کم کند، بازارهای جدید ایجاد کند و در نهایت درآمد واقعی اعضای خود را افزایش دهد.
این مسیر، عبور از تعاون شعاری و حرکت به‌سوی تعاون نتیجه‌محور است.
